Szanowni Państwo,
Zapraszamy na kolejne spotkanie naukowe w Instytucie. Tym razem będziemy prezentować nowe monografie biograficzne w serii “Kaliszanie”, autorstwa Jana Marczyńskiego i Ewy Andrzejewskiej, a także zapowiadać kolejne publikacje w 15-lecie serii. Zapraszamy 18 grudnia 2025 roku o 17:00 do Instytutu.
Szanowni Państwo,
Już za tydzień 27 listopada o godzinie 17:00 zapraszamy na promocję monografii Pana Dyrektora Instytutu, dra hab. prof. UK Krzysztofa Walczaka, poświęconej polskim podręcznikom do nauki historii; spotkanie będzie połączone z promocją kolejnego numeru “Zeszytów KTPN”, poświęconego studiom historycznym i bibliograficznym, pod redakcją Pani dr B. Celer i Pana dra M. Mikołajczyka (siedziba IIBH).
Z przyjemnością zapraszamy również na kolejne spotkanie naukowe – już 4 grudnia o 17:00 w Instytucie odbędzie się rozmowa o książce Pani dr Dominiki Płócienniczak (KTPN, MOZK), dotyczącej środowiska kaliskich, rosyjskich gubernatorów i wicegubernatorów okresu zaborów. Cieszymy się, że patronat nad tym wydarzeniem objął Pan Dyrektor Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej Marcin Magdziński.
Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk oraz Instytut Interdyscyplinarnych Badań Historycznych zapraszają na uroczyste spotkanie jubileuszowe, poświęcone promocji najnowszej książki prof. Krzysztofa Walczaka – Dyrektora IIBH i Prezesa KTPN – Polskie podręczniki szkolne do nauki historii. Dzieje edycji w czasach zaborów (1795-1918) oraz prezentacji nowego numeru “Zeszytów Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” (nr 25, Studia historyczno-bibliologiczne) dedykowanego prof. K. Walczakowi.
Wydarzenie odbędzie się w ramach spotkań Komisji Naukowej pod przewodnictwem dr. hab. Makarego Górzyńskiego, prof. UK.
Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych historią, edukacją i książką!
Przedstawiciele środowisk naukowych z całego kraju spotkali się 28 października w Uniwersytecie Kaliskim, by rozmawiać o znaczeniu i przyszłości „Słownika polskich towarzystw naukowych” oraz słownikowej działalności stowarzyszeń naukowych.
W wystąpieniach pojawiły się m.in. tematy:
rozwój Kalisza w kontekście badań nad jego urbanistyką i architekturą,
znaczenie regionalnych słowników biograficznych dla historii nauki,
inicjatywy wydawnicze lokalnych towarzystw naukowych,
oraz prace nad nową edycją ogólnopolskiego „Słownika polskich towarzystw naukowych”.
Wydarzenie zorganizowano z inicjatywy prof. Iwony Hofman, Przewodniczącej Rady Towarzystw Naukowych przy Prezydium PAN, we współpracy z Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk oraz Instytut Interdyscyplinarnych Badań Historycznych Uniwersytetu Kaliskiego.
Konferencji towarzyszyło posiedzenie wyjazdowe Rady Towarzystw Naukowych PAN, a spotkanie zakończył spacer po historycznym centrum Kalisza – w duchu połączenia nauki z lokalnym dziedzictwem. 
Wokół pamięci w modlitwie o kapłanach-więźniach niemieckich obozów koncentracyjnych, w roku 80 rocznicy wyzwolenia Dachau powstała inicjatywa upamiętnienia ich niezłomnych postaw w refleksji naukowo-badawczej. Stąd wspólna inicjatywa zorganizowania Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej poświęconej tematyce Martyrologii Duchowieństwa Polskiego w latach II wojny światowej, podjęta przez Uniwersytet im. Adma Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Teologiczny – Zakład Teologii Historycznej i Instytut Interdyscyplinarnych Badań Historycznych Uniwersytetu Kaliskiego im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, reprezentowany przez ks. prof. UK dr hab. Sławomira Kęszkę.
Serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji, odbywającej się 5 listopada 2025 roku w Kaliszu.
17 października br. ukazała się drukiem książka naszego Dyrektora, prof. Krzysztofa Walczaka, pt.
„Polskie podręczniki szkolne do nauki historii. Dzieje edycji w czasach zaborów 1795–1918”.
To efekt wieloletnich badań nad podręcznikami, z których w czasach niewoli uczyły się kolejne pokolenia Polaków. Publikacja ukazuje ich twórców, wydawców i drukarzy, a także rolę, jaką odegrały w kształtowaniu świadomości historycznej XIX-wiecznej Polski.
Książka zawiera bogatą bibliografię, indeksy oraz ilustracje. To cenna pozycja dla badaczy historii edukacji i polskiego podręcznika.
Serdecznie gratulujemy prof. Krzysztofowi Walczakowi i zapraszamy do lektury! 
Wydawcą jest oficyna naukowa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (www.ktpn.org)
W dniu 23 października 2025 roku, w drugiej części zebrania Instytutu, odbył się wykład Pani dr Katarzyny Grysińskiej-Jarmuły (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), która zrealizowała w naszym Instytucie staż naukowy z prof. UK dr hab. Jarosławem Durką. Po uroczystym wręczeniu dyplomu z okazji zakończenia stażu Pani Doktor przedstawiła zagadnienie, dotyczące Jej badań naukowych związanych z dziejami Bydgoszczy.
Bydgoszcz była drugim co do wielkości miastem nowo utworzonej po Kongresie Wiedeńskim Prowincji Poznańskiej. W chwili przejęcia przez Prusy liczyła niespełna sześć tysięcy mieszkańców, lecz w ciągu stulecia liczba ta wzrosła niemal dziesięciokrotnie. Zmieniła się także struktura narodowościowa – pod koniec XIX wieku Niemcy stanowili ponad 80% ludności, dominując nad Polakami pod względem liczebności, zamożności, wykształcenia. Społeczność niemiecka w realizacji swoich inicjatyw mogła też liczyć na wsparcie władz państwowych. Pod koniec XIX wieku miasto uchodziło za bastion niemczyzny na wschodnich rubieżach Cesarstwa Niemieckiego.
O ile w I połowie XIX wieku nierzadko miała miejsce współpraca Polaków i Niemców na niwie gospodarczej i kulturalnej, to w drugiej połowie stulecia nasilająca się antypolska polityka Prus doprowadziła do zaostrzenia podziałów. Coraz wyraźniej kształtowało się „życie obok siebie”, a władze konsekwentnie realizowały politykę germanizacji różnymi kanałami administracyjnymi, oświatowymi i kulturalnymi. Polscy działacze, mimo niewielkiej liczebności, podejmowali wysiłki na rzecz obrony języka, kultury i tożsamości narodowej oraz przeciwdziałania procesom asymilacyjnym. Pozostaje pytanie, w jakim stopniu niemieckie inicjatywy gospodarcze i kulturalne były narzędziem germanizacji, od kiedy i na ile inicjatywy te realizowały cele polityczne władz, jak reagowali na nie Polacy – czy uczestniczyli w nich, tworzyli alternatywne formy aktywności, czy też je bojkotowali. Równie ważna jest ocena wpływu niewielkiej grupy miejscowych działaczy narodowych na przygotowanie społeczeństwa do wydarzeń lat 1918–1920.
Należy podkreślić, że analizując wzajemne relacje i aktywność Polaków oraz Niemców w Bydgoszczy, należy zachować ostrożność w dokonywaniu porównań z Poznaniem. Odmienna struktura narodowościowa, skala życia społecznego oraz zaplecze organizacyjne sprawiały, że możliwości rozwoju polskiego ruchu narodowego i podtrzymywania tożsamości narodowej w Bydgoszczy były znacznie bardziej ograniczone.
dr Katarzyna Grysińska-Jarmuła – adiunkt na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, stypendystka Katolickiego Stowarzyszenia Akademickiego w Niemczech (KAAD) oraz Instytutu Herdera w Marburgu. Autorka monografii Hrabia Bogdan Hutten-Czapski (1851–1937). Żołnierz, polityk, dyplomata (Toruń 2011) oraz kilkudziesięciu publikacji naukowych. Współorganizatorka cyklu międzynarodowych konferencji naukowych „Dobre i złe sąsiedztwa” oraz współredaktorka serii wydawniczej pod tym samym tytułem.
Zainteresowania badawcze obejmują historię ziemiaństwa i arystokracji wielkopolskiej w XIX i XX wieku, dzieje Bydgoszczy w XIX i XX wieku, działalność społeczną, kulturalną i naukową Niemców bydgoskich w XIX wieku – zwłaszcza w kontekście działalności Deutsche Gesellschaft für Kunst und Wissenschaft, aktywność Polaków w strukturach państwa niemieckiego, historię NSZZ „Solidarność”, a także zagadnienia sytuacji prawnej i społecznej matki i dziecka w pierwszej połowie XX wieku, politykę historyczną oraz politykę pamięci.
W czwartek 23 października 2025 roku w siedzibie Instytutu Interdyscyplinarnych Badań Historycznych Uniwersytetu Kaliskiego im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego przy Placu św. Józefa 2-6 miało miejsce zebranie naukowe Zespołu badawczego IIBH. Omawiano nowe publikacje, w tym znakomite monografie książkowe, które właśnie ukazują się lub trafiają do wydawnictw naukowych z myślą o edycji w roku 2025.
Dyskutowaliśmy także o nowych artykułach historycznych, których publikacji oczekujemy jeszcze w tym roku, jak i o badaniach rozpisanych na lata 2026-2027. Przedstawiono harmonogram działań sprawozdawczych i przygotowania do ewaluacji, prezentowano aktualne i planowane konferencje oraz spotkania otwarte dla publiczności. Omawiano również działania podjęte w Sejmie RP. Przedmiotem zebrania były, ponadto, plany na kolejne lata, złożone wnioski grantowe oraz prognozowane zmiany w systemie ewaluacji podmiotów szkolnictwa wyższego i nauki. Przed końcem roku 2025 Instytut przedstawi dalsze informacje sprawozdawcze o swojej działalności.
ZARZĄD I STUDENCI UNIWERSYTETU TRZECIEGO WIEKU „CALISIA” MAJĄ ZASZCZYT ZAPROSIĆ NA OTWARCIE WYSTAWY PRAC PRACOWNI RYSUNKU DR JERZEGO WYPYCHA:
21 PAŹDZIERNIKA 2025 (WTOREK) GODZ. 13.00
W RATUSZU KALISKIM, PIERWSZE PIĘTRO główny rynek 20
Wystawa potrwa do 4 listopada 2025
Z przyjemnością informujemy, że wniosek dotyczący upamiętnienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1922–1926, Stanisława Wojciechowskiego, został oficjalnie złożony na ręce Marszałka Sejmu RP Szymona Hołowni.
Wniosek, przygotowany z inicjatywy Poseł Barbary Oliwieckiej Barbara Oliwiecka – Posłanka RP Polska 2050, stanowi ważny krok w kierunku przywracania należnej pamięci o naszym Patronie – wybitnym obywatelu, działaczu społecznym i obrońcy zasad demokratycznego państwa prawa. 
Podziękowania kierujemy do prof. Makarego Górzyńskiego, który z upoważnienia prof. Krzysztofa Walczaka opracował merytoryczne uzasadnienie wniosku, oparte na wynikach badań i analiz prowadzonych przez zespół projektowy Instytut Interdyscyplinarnych Badań Historycznych w ramach projektu „Prezydent Stanisław Wojciechowski: jego wiek, dokonania, pamięć”.
W imieniu całego zespołu dziękujemy Pani Poseł za wsparcie naszej inicjatywy i zaangażowanie w działania na rzecz popularyzacji dziedzictwa Patrona Uniwersytetu Kaliskiego.
Cieszymy się, że wspólne wysiłki środowiska akademickiego i parlamentarnego spotykają się w jednym celu – by przywracać pamięć o tych, którzy bronili polskiego parlamentaryzmu i idei wspólnoty narodowej.
Fot. Barbara Oliwiecka / Kancelaria Sejmu.
